Co czuję? To lęk! To panika!

Szanowni Państwo.

Dzisiaj chciałybyśmy Państwu przedstawić kilka informacji o lęku. Każdy wie, czym jest lęk, pytanie jednak brzmi czy każdy wie czym on się objawia? 

Często silnemu lękowi towarzyszy tzw. panika, która jest niczym innym jak bardzo silną reakcją systemu obronnego naszego organizmu. Mimo tego, że uczucie lęku czy paniki jest dla nas jako dla ludzi czymś co powoduje silny dyskomfort, napięcie to jednak ma on na celu obronę.

Lęk wywodzi się z procesów ewolucyjnych, nie jeden raz naszemu prehistorycznemu przodkowi pozwolił ocalić życie, stąd też najczęściej pojawiają się trzy główne reakcje  :

1.   Walka

2.   Reakcja „stop”

3.   Ucieczka

W swojej pracy terapeutycznej zdarza nam się uczucie lęku porównywać do sytuacji, gdy widzimy na przejściu dla pieszych pędzący na nas samochód. Reakcja walki w kontrze do samochodu jest reakcją nieadekwatną do okoliczności. Reakcja „stop” czyli tzw. reakcja zamrożenia może spowodować równie poważne konsekwencje jak „walka”. Reakcja ucieczki jest w tym momencie najbardziej adaptacyjna, ponieważ pozwala nam ruszyć do przodu lub do tyłu w celu uniknięcia potrącenia.

Zdarza się również tak, że nasz organizm wysyła nam tzw. fałszywy alarm w sytuacji, gdy odczuwamy silny, paniczny lęk nie współmierny do żadnej sytuacji, może  wydawać się, że wziął się znikąd.

Czym się objawiają napady silnego lęku lub paniki?

1.   Przyspieszone bicie serca – czyli nic innego jak tachykardia, która pozwala mięśniom na silne natlenienie w reakcji walki lub ucieczki. Serce musi bić szybko by człowiek mógł szybko uciekać. Ta sama reakcja zachodzi w sytuacji, gdy ćwiczymy, kiedy spotyka nas coś miłego, kiedy odczuwamy silne emocje. W kontekście lęku przyspieszone bicie serca wcale nie oznacza, problemów z sercem. Jest to jednak pierwsza rzecz, o którą powinien poprosić psycholog lub psychoterapeuta by wykluczyć ją u lekarza specjalisty.

2.   Wrażenie roztrzęsienia – wynika z tego, że nasze mięśnie mocno się napinają. W związku z tym mogą ulegać drganiom.

3.   Uczucie duszenia się i/lub bardzo krótkiego oddechu – w sytuacji odczuwania lęku często dużo szybciej łapiemy powietrze, oddechy stają się płytsze, a w związku z tym, nasz organizm dostaje dużo mniej tlenu niż potrzebuje! Mniej tlenu to większe poczucie duszności i ciężkości w klatce piersiowej. Warto więc ćwiczyć relaksację jako sposób na wyrównanie również oddechu.

4.   Pocenie się – odpowiada za termoregulację organizmu, tak by się nie wychodził (tak, wtedy też się pocimy) lub nie przegrzał. Pomaga to również w reakcji ucieczki. Mokry człowiek to taki, który może się wyślizgnąć.

5.   Dławienie się – może być reakcją adaptacyjną, ponieważ organizm daje znać, że nie jest w stanie połączyć aktualnie dwóch czynności. W trakcie śmiania się trudno jeść połykać pokarm, w trakcie płakania również.

6.   Poczucie zimna i ciepła – w momencie, gdy nasz organizm jest gotowy do walki, krew odpływa do większych mięśni. Dłonie, stopy, twarz mogą wydawać się blade i zimne.

7.   Ból w klatce piersiowej – Pojawia się przy nadmiernej hiperwentylacji, która powoduje z kolei ból w klatce piersiowej. Dyskomfort ten można jednak przetrwać i nauczyć się relaksacji.

8.   Mdłości – w momencie, gdy skupiamy się na odczuwaniu lęku, mogą pojawić się mdłości, a to z kolei prowadzi do tego, że trudniej jest skupić się na innych czynnościach np. jedzeniu, piciu.

9.   Poczucie omdlenia, wrażenie, że się zemdleje – można porównać do tego, jak bardzo długo próbuje się nadmuchać balon. W pewnym momencie robi się słabo. To oznacza, że do organizmu dotarło zbyt mało tlenu, a pozycja horyzontalna pomaga w jego wyrównaniu. Przy odczuwaniu lęku jednak, nasze ciśnienie idzie w górę i omdlenia zdarzają się niezwykle rzadko.

10.   Poczucie derealizacji – pomaga w tym by odciąć się od emocji – na chwilę i wyrównać swój stan emocji, trochę jakbyśmy patrzyli na wszystko z boku.

11.  Poczucie braku kontroli/myśli, że za chwile się umrze/ „zwariuje”/ itp.. – Na szczęście to tylko i aż myśli, a nie fakty. Gdy lęk minie, wszystko wraca do normy. Dobrze jednak jest pamiętać, że myśl jest tylko myślą, a nie rzeczywistością, a to pozwoli Państwu trochę inaczej spojrzeć na lęk.

 

Lęk bywa adaptacyjny, chociaż czasem ciężko jest go przeżyć i zrozumieć.

Jeżeli tylko zmagacie się Państwo z lękiem, który uniemożliwia Państwu codzienne funkcjonowanie, paraliżuje przed podjęciem działań warto skorzystać z pomocy specjalisty.

 

Wszystkie osoby doświadczające problemów w obszarze lęku zapraszamy do kontaktu.

Irmina Wągrowska i Ewelina Chwałek.

Wągrowska& Chwałek Gabinety Psychoterapeutyczne Lubin

 Obraz